Ιστορια - Πολιτισμος

Ὁμιλία στὴν ἑορτὴ τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων πατέρων ἡμῶν Βαρνάβα καὶ Ἱλαρίωνος τῶν ἐν Περιστερώνῃ τῆς Μόρφου κειμένων (21/10)

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ Ἡ σύντομη, ἀλλὰ γεμάτη ἀπὸ ὑψηλὰ νοήματα καὶ θεῖες διδαχὲς εὐαγγελικὴ περικοπή, ποὺ μόλις ἀκούσαμε (Λουκ. 6, 17-23), ἀγαπητοί μου ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί, μᾶς παρουσιάζει μὲ ἐξαιρετικὴ λιτότητα, μὰ καὶ συνάμα ἀνάγλυφη παραστατικότητα, ὡραιότατες στιγμὲς ἀπὸ τὴν ἐπὶ γῆς θαυμαστὴ ζωὴ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ Κύριος βρέθηκε κάποτε σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς ὄμορφες ἐκεῖνες καὶ εὔφορες ἐκτεταμένες πεδιάδες τῆς Ἰουδαίας, ὅπου μαζεύτηκε ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν του, καθὼς καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπ᾽ὅλη τὴν Ἰουδαία, τὰ Ἱεροσόλυμα, ἀκόμη κι ἀπ᾽ τὶς παραλιακὲς πόλεις τῆς Φοινίκης...

21 Οκτωβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη των οσίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος (21 Οκτωβρίου)

Η Εκκλησία τιμά σήμερα, Τρίτη, 21 Οκτωβρίου, τη μνήμη του Οσίου Ιλαρίωνα του Μεγάλου, πνευματικού τέκνου του Μεγάλου Αντωνίου, αλλά και πνευματικού πατέρα του Αγίου Επιφανίου, Αρχιεπισκόπου Κύπρου. Τιμά επίσης τη μνήμη του Ιερομάρτυρος Σωκράτους πρεσβυτέρου Αγκύρας, καθώς και τη μνήμη των Οσίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος. Πανηγυρίζει η κοινότητα Περιστερώνας Μόρφου, όπου βρίσκεται και ο περικαλλής βυζαντινός ναός του 11ου αιώνα, που φέρει το όνομά τους και στον οποίο βρίσκονται θησαυρισμένα ιερά λείψανά τους. Οι δύο Όσιοι κατάγονταν από την Καππαδοκία και έζησαν τον 5ο αιώνα μ.Χ. Κοιμήθηκαν οσιακά στην πατρίδα...

21 Οκτωβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΟκτώβριοςRead more...

Η ίδρυση και τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Γυμνασίου Πεδουλά

Kοκκινόφτας Kωστής Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tο 1912, ο Δημοσθένης Mιτσής (1847-1923) ίδρυσε στη γενέτειρά του, Λεμύθου, Eμπορική Σχολή για τη μόρφωση των παιδιών της περιοχής, αξιοποιώντας τη μεγάλη περιουσία, που είχε αποκτήσει στην Aίγυπτο. H απόφασή του, όμως, να ορίσει ως γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων την αγγλική και μέλη του Διαχειριστικού Συμβουλίου της Σχολής εξέχοντες διοικητικούς υπαλλήλους της αποικιοκρατικής Kυβέρνησης προκάλεσε την αντίδραση του τύπου της εποχής, που τη χαρακτήρισαν ως εθνικά επικίνδυνη. Ωστόσο, ο Kύπριος ευεργέτης είχε διαφορετική άποψη και προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων του, υπογράφοντας έγγραφο, ημερομηνίας...

20 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου (20 Οκτωβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του οσίου Γερασίμου του εν Κεφαλληνία, της οσίας Ματρώνης Χιοπολίτιδος και του Μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, τον οποίο ο Μ. Κωνσταντίνος τίμησε με το αξίωμα του πατρικίου και τον διόρισε Δούκα και Αυγουστάλιο της Αλεξάνδρειας. Το 357 μ.Χ. ο Άγιος Αρτέμιος μετέβη στην Πάτρα, κατόπιν εντολής του Αυτοκράτορα Κωνσταντίου, γιου του Μεγάλου Κωνσταντίνου, για να παραλάβει τα ιερά λείψανα του Αποστόλου Ανδρέα και να τα μεταφέρει στο Ναό των Αγίων Αποστόλων στην Επτάλοφο Πόλη (3 Μαρτίου 357 μ.Χ.). (περισσότερα…)

20 Οκτωβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΟκτώβριοςRead more...

Ἅγιος Μνάσων Ἐπίσκοπος Ταμασοῦ

Γιώργου Μυλωνᾶ Θεολόγου Τό ἱστορικό πλαίσιο τοῦ βίου τοῦ Ἁγίου Μνάσωνα. Ἡ Κύπρος, ἤδη ἀπό τούς ἀποστολικούς χρόνους δέχτηκε καί σταδιακά προσέλαβε καθολικά τήν Χριστιανική ἀλήθεια. Καθοδηγούμενοι ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, «ἐκπεμφθέντες ὑπὸ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου»[1] καθώς μαρτυρεῖ τό βιβλίο τῶν Πράξεων, οἱ Ἀπόστολοι Παῦλος, Βαρνάβας καί Μᾶρκος Ἰωάννης ταξίδευσαν στήν Κύπρο ὅπου ἀνέλαβαν τόν εὐαγγελισμό τῆς νήσου. Ἔτσι ξεκινᾶ στήν Κύπρο ἡ μακραίωνη ἐκκλησιαστική παράδοσή της στηριγμένη στήν ἀποστολική διαδοχή. Ἕνα μεγάλο πλῆθος Ἁγίων Ἀποστόλων, Ἱεραρχῶν, Μαρτύρων καί Ὁσίων κοσμεῖ τήν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Μεταξύ τῶν Ἁγίων τῆς Κύπρου...

19 Οκτωβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Μνάσωνα, επισκόπου Ταμασού (19 Οκτωβρίου)

Τη μνήμη του Προφήτη Ιωήλ, το όνομα του οποίου σημαίνει «αγάπη Κυρίου», του Αγίου Μνάσωνα, επισκόπου Ταμασέων, που ήταν μαθητής των Αποστόλων και διάδοχος του Αγίου Ηρακλειδίου, και του Οσίου Ιωάννη του θαυματουργού, που ασκήτεψε στο όρος της Ρίλας στη Βουλγαρία και ίδρυσε εκεί την ομώνυμη Ιερά Μονή, τιμά σήμερα η Αγία μας Εκκλησία, Κυριακή 19 Οκτωβρίου. (περισσότερα…)

19 Οκτωβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΟκτώβριοςRead more...

Ομιλία Δρ Νίκου Ορφανίδη στην εκδήλωση «Κύπρος: Φάρος Πίστης και Ελευθερίας. Τιμώντας τους ήρωες της Μεσαορίας, ΕΟΚΑ 1955-1959»

Γιὰ τὸν ἥρωα καὶ μάρτυρα Σπῦρο Χατζηγιακουμῆ ἀπὸ τὴν Κυθρέα Νίκος Ὀρφανίδης Καθὼς ἐπιχειροῦμε νὰ μιλήσουμε γιὰ τοὺς ἥρωες μας τοῦ 1955-59, αἰσθανόμαστε νὰ μᾶς ἀκολουθεῖ ἕνα νέφος μαρτύρων, ἕνα Νέον ἐν τῇ Νήσῳ Κύπρῳ Μαρτυρολόγιον. Εἶναι τὸ πλῆθος  ἐκείνων ποὺ μαρτύρησαν στὴν Κύπρο, τόσο στὰ χέρια τῶν Ἄγγλων ἀποικιοκρατῶν, δυναστῶν καὶ κατακτητῶν, ἀπὸ τὸ ἔτος 1955 ἕως 1959, κατὰ τὴν διάρκεια, δηλαδή, τοῦ ὑπὲρ Ἐλευθερίας ἀγῶνος τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου, ὅσο καὶ στὰ χέρια τῶν Τούρκων, μὲ τὸ τέλος τοῦ ἀγῶνος. Στεκόμαστε, λοιπόν, ἐξόχως ἀπόψε στὸν ἡρωϊσμὸ ἀλλὰ καὶ τὸ μαρτυρίο καὶ τὴν...

18 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά (18 Οκτωβρίου)

Σήμερα, Σάββατο, 18 Οκτωβρίου, τιμάται από την Εκκλησία η μνήμη του Αγίου και Ευαγγελιστού Λουκά, ιατρού, αγιογράφου και συγγραφέα του ομώνυμου Ευαγγελίου και των Πράξεων των Αποστόλων, δηλαδή δύο από τα 27 κανονικά βιβλία της Καινής Διαθήκης. (περισσότερα…)

18 Οκτωβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΟκτώβριοςRead more...

Μνήμη του οσιομάρτυρος Ανδρέου του εν τη Κρίσει (17 Οκτωβρίου)

Σήμερα, Παρασκευή 17 Οκτωβρίου, τελείται από την Αγία μας Εκκλησία η ανάμνηση της ανακομιδής του ιερού λειψάνου του Αγίου Λαζάρου του τετραημέρου, η μεταφορά του από την επισκοπή Κιτίου στην Πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη, με πρωτοβουλία του αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού. (περισσότερα…)

17 Οκτωβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΟκτώβριοςRead more...

Η ίδρυση του πρώτου Ελληνορθόδοξου Σχολείου στη Λάρνακα (1733)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H IΔPYΣH TOY ΠPΩTOY EΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΣXOΛEIOY ΣTH ΛAPNAKA (1733) Oι γενικότερες συνθήκες, που επικράτησαν στην Kύπρο μετά την κατάκτησή της από τους Oθωμανούς το 1571, συνέτειναν ώστε η εκπαίδευση στο νησί να παραμείνει στάσιμη και τα σχολεία που ιδρύθηκαν, κατά τους πρώτους αιώνες της Tουρκοκρατίας, να είναι ελάχιστα. Tο μόνο σχολείο, για το οποίο έχουμε σαφείς μαρτυρίες ότι λειτούργησε την περίοδο αυτή, ήταν του Iερομόναχου Λεόντιου Eυστράτιου, τη δεκαετία του 1590, πιθανόν στη Mονή του Aγίου Iωάννη του Πίπη στη Λευκωσία, όπου αργότερα υπηρέτησε ως Hγούμενος....

16 Οκτωβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...