Ιστορια - Πολιτισμος

Κύπριοι κληρικοί κτήτορες σχολείων στη γενέτειρά τους (β΄ µισό 19ου – αρχές 20ού αιώνα)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που αντιμετώπισε ο Eλληνισμός της Kύπρου κατά τη διάρκεια της Tουρκοκρατίας (1571-1878) ήταν αυτός της άμβλυνσης των πνευματικών του αντιστάσεων, εξαιτίας της σχεδόν παντελούς έλλειψης σχολείων. Tο αποτέλεσμα ήταν μεγάλο μέρος των κατοίκων να ζει στην αμάθεια και σημαντικό τμήμα τους να γίνει φορέας δεισιδαιμονικών αντιλήψεων, ενώ ένα άλλο, σε συνδυασμό με τις αυθαιρεσίες των τοπικών διοικητών και τη βαριά φορολογία, να εξισλαμισθεί και σταδιακά να εκτουρκισθεί. Mοναδικό καταφύγιο και πηγή παραμυθίας των υποδούλων, καθόλο το χρονικό διάστημα της περιόδου αυτής,...

25 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αποστόλου Τίτου (25 Αυγούστου)

Σήμερα εορτάζουμε την ανακομιδή των Λειψάνων του Αποστόλου Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ. Η μνήμη του τιμάται 11 Ιουνίου, μαζί με το «γενναίο μάρτυρα» Απόστολο Βαρνάβα.  Ο Βαρθολομαίος, δίδαξε και μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Αρμενία και το ιερό του λείψανο είχε τοποθετηθεί σε πέτρινη λάρνακα στην Ουρβανούπολη και η οποία αναδείχθηκε πηγή ιάσεων. (περισσότερα…)

25 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού (24 Αυγούστου)

Σήμερα η Εκκλησία, μαζί με την αναστάσιμη υμνολογία, τιμά τη μνήμη του Ιερομάρτυρος Ευτυχούς, που υπήρξε μαθητής του Ευαγγελιστή Ιωάννη. Tου Ιερομάρτυρος και Ισαποστόλου Κοσμά του Αιτωλού, του εθναποστόλου. Ο Αιτωλός, λόγω της καταγωγής του από το χωριό Μέγα Δένδρο της Αιτωλοακαρνανίας, έζησε στα σκοτεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας. (περισσότερα…)

24 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Ειρηναίου, επισκόπου Λουγδούνου (23 Αυγούστου)

Σήμερα, Σάββατο, 23 Αυγούστου, η Εκκλησία εορτάζει την απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Απόδοση της εορτής σημαίνει ολοκλήρωση, από τις 15 Αυγούστου έως και σήμερα, της Θεομητορικής εορτής της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αυτό συμβαίνει όταν, μέσω της υμνολογίας, βιώνουμε μεθεόρτια μεγάλα θεολογικά και πανίερα γεγονότα της Εκκλησίας που έχουν άμεση σύνδεση με την προσφορά της Θεοτόκου για τη σωτηρία μας. (περισσότερα…)

23 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Αγαθονίκου και των συν αυτώ μαρτυρησάντων (22 Αυγούστου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Μάρτυρος Αγαθονίκου και των συν αυτώ Ζωτικού, Ζήνωνα, Θεοπρέπιου, Ακίνδυνου, Σεβηριανού. (περισσότερα…)

22 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Αποστόλου Θαδδαίου (21 Αυγούστου)

Τη μνήμη του Αποστόλου Ιούδα Θαδδαίου ή Λεββαίου, εκ των εβδομήκοντα μαθητών τιμά σήμερα η Εκκλησία. Θαδδαίος σημαίνει μεγάθυμος και Λεββαίος σημαίνει θαρραλέος. Ο Άγιος Ιερώνυμος τον ονομάζει «τριώνυμο». Υπήρξε αδελφός του Αγίου Ιακώβου του επονομαζομένου μικρού, και ήταν παιδιά του Αλφαίου. (περισσότερα…)

21 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Επαμεινώνδας Φραγκούδης και οι «επαναστατικές ενέργειές του» το 1854

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H έναρξη του Kριμαϊκού πολέμου, το 1853, μεταξύ Pωσίας και Tουρκίας, δημιούργησε στους υπόδουλους Έλληνες των χρόνων της Tουρκοκρατίας την ψευδαίσθηση για επικείμενη απελευθέρωσή τους με τη βοήθεια του «ξανθού Γένους του Bορρά». Tυπώθηκαν τότε στα αθηναϊκά τυπογραφεία φυλλάδια, τα οποία καλούσαν τους Xριστιανούς υπηκόους του Σουλτάνου να ξεσηκωθούν σε αγώνα για την απελευθέρωσή τους. Aρκετά από τα φυλλάδια αυτά μεταφέρθηκαν στην Kύπρο και διαμοιράσθηκαν ανάμεσα στον λαό. Kάποια, όμως, περιήλθαν στην κατοχή των τοπικών τουρκικών αρχών, με αποτέλεσμα να απειληθούν διώξεις σε βάρος των...

20 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Προφήτου Σαμουήλ (20 Αυγούστου)

Σήμερα η Εκκλησία, 20 Αυγούστου, τιμά τη μνήμη των Αγίων Ρηγίνου και Ορέστου, από τη Χαλκηδόνα. Τους συνέδεε βαθιά αδελφική φιλία. Η ομολογία της χριστιανικής τους ταυτότητας ήταν η αιτία να βρεθούν στη φυλακή. Αργότερα, μετά την αποφυλάκισή τους, ήρθαν στη νήσο μας και έζησαν στην περιοχή της Λεμεσού, όπου και τελικά μαρτύρησαν για χάρη του αναστημένου Χριστού. (περισσότερα…)

20 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Ανδρέα του στρατηλάτη (19 Αυγούστου)

Η αγία μας Εκκλησία μας τιμά σήμερα τη μνήμη του Αγίου Ανδρέα του στρατηλάτη και των 2.593 Χριστιανών που μαρτύρησαν μαζί του. Ο απόστολος Παύλος μίλησε για νέφος μαρτύρων κατά την εποχή του, και είναι ασφαλώς πολύ περισσότεροι στη συνέχεια, αφού ο αριθμός αυτών που θυσιάστηκαν για την αγάπη του Χριστού, μόνο κατά τους τρεις πρώτους αιώνες μ.Χ., υπολογίζονται σε έντεκα εκατομμύρια. Συνεπώς, δεν είναι παράδοξο το γεγονός ότι στα ημερολόγιά μας συναντούμε συχνά μνήμες δεκάδων, εκατοντάδων, χιλιάδων και μυριάδων μαρτύρων. (περισσότερα…)

19 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη των Αγίων Μαρτύρων Φλώρου και Λαύρου (18 Αυγούστου)

Η Εκκλησία τιμά σήμερα, τη μνήμη των Μαρτύρων Λέοντος, των δίδυμων αδελφών Φλώρου και Λαύρου και των διδασκάλων τους Πάτροκλου και Μάξιμου. (περισσότερα…)

18 Αυγούστου 2025Αγιολόγιον, Αύγουστος, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...