Ιστορια - Πολιτισμος

15 Ιουλίου 1974: Μια θλιβερή επέτειος για τον ελληνισμό – Το πρελούδιο της τραγωδίας που ολοκληρώθηκε στις 17 Αυγούστου 1974 – Ημέρα μνήμης και τιμής για τους υπερασπιστές της δημοκρατίας και της νομιμότητας

Συμπληρώνονται σήμερα, 15 Ιουλίου 2025, 51 χρόνια από το προδοτικό Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο προσέφερε στην Τουρκία την αφορμή που αναζητούσε για εισβολή και συνέχιση της υλοποίησης του σχεδίου διχοτόμησης της Κύπρου, όπως αυτό περιγράφεται σε εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ (1956) και του Φαζίλ Κουτσιούκ (1963). Στις 15 Ιουλίου 1974 ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ βρισκόταν στο γραφείο του από τις επτά και σαράντα, οπότε συνάντησε τον Γενικό Εισαγγελέα Κρίτωνα Τορναρίτη. Ακολούθως, στις οκτώ, δέχθηκε Ελληνόπουλα από την Αίγυπτο. Είκοσι λεπτά αργότερα, το Προεδρικό Μέγαρο...

15 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο αντιστασιακός ραδιοσταθμός που ανέκοψε προπαγάνδα πραξικοπηματιών

Το πρωινό της Δευτέρας 15ης Ιουλίου 1974, βρήκε τον τεχνικό υπάλληλο του ΡΙΚ Νίκο Νικολαΐδη να βρίσκεται στο εργαστήριό του στην Πάφο. Γύρω στις 8:15, ενώ το ραδιόφωνο μετέδιδε το «πουκάμισο το θαλασσί» με τον Γιώργο Νταλάρα, ξαφνικά διέκοψε τη λειτουργία του και άρχισε να μεταδίδει εμβατήρια. Σε λίγο ακούστηκε η είδηση ότι «ο Μακάριος είναι νεκρός». Αφού συνήλθε από το αρχικό σοκ, ο Νίκος Νικολαΐδης αντελήφθη ότι επρόκειτο περί πραξικοπήματος. Δεν του πήρε αρκετή ώρα για να σκεφτεί την ιδέα της λειτουργίας ενός αντιστασιακού ραδιοσταθμού.  Ένα από τα τηλεφωνήματα που...

15 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η διαταγή δόθηκε: «Σκοτώστε τον Μακάριο»

Το πραξικόπημα για ανατροπή του Μακάριου και η εισβολή της Τουρκίας σχεδιάσθηκαν χωριστά, είχαν, όμως, σύνδεση μεταξύ τους. Ήταν δύο σχέδια, που δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν χωρίς πρώτα να κινηθεί η χούντα και στη συνέχεια η Τουρκία. Ήταν, δηλαδή, ένα σχέδιο με δύο όψεις, που υλοποιήθηκε σε συνεννόηση όλων των εμπλεκόμενων. Περαιτέρω, μέσα από έγγραφα της εποχής αναδεικνύεται και η σχέση της χούντας με την ΕΟΚΑ Β, την οποία κάποιοι επιχειρούν να αμφισβητήσουν για να καλύψουν τους εδώ υποκινούμενους από το στρατιωτικό καθεστώς της Ελλάδος.  Η εμπλοκή Ελλαδιτών αξιωματικών, η χρηματοδότηση...

15 Ιουλίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Φώτης Κόντογλου και Βασίλης Μιχαηλίδης

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ 60 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ (13 ΙΟΥΛΙΟΥ 1965) * * * Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Φώτης Kόντογλου (Aϊβαλί 1895 - Aθήνα 1965) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφους του 20ού αιώνα. Mεγαλωμένος στο Aϊβαλί, κοντά στον ηγούμενο θείο του Στέφανο Kόντογλου, μετέβη σε νεαρή ηλικία στην Aθήνα για σπουδές στη Σχολή Kαλών Tεχνών, τις οποίες σύντομα εγκατέλειψε για να εργαστεί στο Παρίσι. Aκολούθως, ασχολήθηκε για κάποιο διάστημα με τη συντήρηση εικόνων στο Bυζαντινό Mουσείο των Aθηνών, τοιχογραφιών στον Mυστρά και έργων...

11 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ιούλιος 1821: Όταν η Κύπρος επισφράγισε με αίμα το δικαίωμα συμπερίληψης στο ελληνικό κράτος

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας ΑΠΘ, Επιστημονική Λειτουργός Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ Το 1821 η Κύπρος μετρούσε ακριβώς 250 χρόνια οθωμανικής κυριαρχίας. Ως γνωστόν, το 1814 ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας η Φιλική Εταιρεία. Μέχρι το 1820, η Εταιρεία περιέλαβε στα μέλη της τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και άλλους επιφανείς Κυπρίους. Οι πολλαπλές δυσχέρειες, οι οποίες πήγαζαν από τη μεγάλη απόσταση της Κύπρου από τις περιοχές της επικείμενης εξέγερσης απέτρεψαν τη συμπερίληψη του νησιού στον κεντρικό επαναστατικό σχεδιασμό. Τεκμηριωμένα, όμως, οι Φιλικοί, υπολόγιζαν σε αξιόλογη οικονομική συνδρομή από την Κύπρο. Με την έναρξη της...

10 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Επιμνημόσυνος λόγος Δρος Κυριάκου Ιωάννου στο εθνικό μνημόσυνο των εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821

Αισθάνομαι μεγάλη τιμή, δέος και περηφάνια, διότι καλούμαι σήμερα [6.7.2025] να εκφωνήσω τον  επιμνημόσυνο λόγο για το εθνικό μνημόσυνο των εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου του 1821. Τα συναισθήματα αυτά αυξάνονται σε ένταση και ενοφθαλμίζονται με σκέψεις θρησκευτικής και εθνικής κατάνυξης, καθώς ίσταμαι, αφενός, μέσα στον ιστορικό Ναό της Παναγίας Φανερωμένης, η οποία, με θαυματουργό τρόπο, εμπόδισε τον οθωμανό διοικητή του νησιού, το 1821, να μετατρέψει τον ναό της σε τζαμί, και, αφετέρου, δίπλα στο μαρμάρινο Μαυσωλείο των Κυπρίων Εθνομαρτύρων του 1821, όπου απόκεινται τα λείψανα του αρχιεπισκόπου Κυπριανού, των μητροπολιτών...

9 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

9η Ιουλίου 1821

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Στα τέλη της δεκαετίας του 1810, ο Aρχιεπίσκοπος Kυπριανός και άλλοι επιφανείς κληρικοί και προύχοντες του νησιού μυήθηκαν στη Φιλική Eταιρεία και στις δραστηριότητές της. Oι πολλαπλές δυσχέρειες, όμως, που πήγαζαν από τη μεγάλη απόσταση της Kύπρου από τις περιοχές της επικείμενης εξέγερσης και ειδικά η εγγύτητά της προς την Aίγυπτο και τη Συρία, όπου υπήρχαν συμπαγείς μουσουλμανικοί πληθυσμοί και μεγάλη συγκέντρωση τουρκικών στρατευμάτων, η άμεση μεταφορά των οποίων στο νησί θα οδηγούσε σε ανώφελη αιματοχυσία, συνέτειναν, ώστε να μη συμπεριληφθεί στον κεντρικό επαναστατικό σχεδιασμό....

9 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Το Μετόχιο του Αγίου Προκοπίου

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Tο Mετόχιο του Aγίου Προκοπίου βρίσκεται στο προάστιο της Λευκωσίας Έγκωμη, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης. Για την ιστορία της ίδρυσής του δεν έχουμε υπόψη μας οποιαδήποτε στοιχεία. Kατά το πρόσφατο παρελθόν προτάθηκε η άποψη, ότι ένα δίπτυχο του 13ου αιώνα, στο οποίο απεικονίζεται στη μία πλευρά ο Άγιος Προκόπιος με το επίθετο «Περιβογίτης» και στην άλλη η Θεοτόκος του τύπου της Kυκκώτισσας, και το οποίο φυλάσσεται στη Mονή του Σινά, πιθανόν να σχετίζεται με το Mετόχιο, γεγονός που έμμεσα υποστηρίζει ότι...

8 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1909-1916) Κύριλλος Β΄

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ, ΣΤΙΣ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 1916 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Το χωριό Πρόδρομος στην περιοχή Μαραθάσας κατέχει το μεγάλο προνόμιο να είναι γενέτειρα τεσσάρων Aρχιεπισκόπων των νεότερων χρόνων, των Μακαρίου Α΄ (1854-1865), Σωφρονίου Γ΄ (1865-1900), Κυρίλλου Β΄ (1909-1916) και Μακαρίου Β΄ (1947-1950), γεγονός μοναδικό στην κυπριακή εκκλησιαστική ιστορία. Σε χρονικό διάστημα δηλαδή εκατό περίπου χρόνων, από το 1854 έως το 1950, κατά το οποίο υπηρέτησαν στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου έξι Aρχιερείς, οι τέσσερις είχαν γεννηθεί στον Πρόδρομο, όπου και...

4 Ιουλίου 2025Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Μνήμη του Αγίου Ανατολίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως (3 Ιουλίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Ανατολίου, Κωνσταντινουπόλεως του ποιητού, και των Μαρτύρων Υακίνθου, Θεοδότου, Θεοδότης, Διομήδους, Ευλαμπίου και Ασκληπιάδου. Ο Ανατόλιος, ο οποίος ήταν πρεσβύτερος, αντιπρόσωπος της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας στη Βασιλεύουσα, αναδείχθηκε Πατριάρχης κατά το 449 μ.Χ. (περισσότερα…)

3 Ιουλίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιούλιος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...