Ιστορια - Πολιτισμος

Eπωνυμίες και Μοναστήρια της Παναγίας στην Κύπρο

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H Παναγία είναι για τον ελληνικό λαό το σύμβολο της αγιότητας, της αγνότητας και της μητρικής αγάπης. Πλήθος κόσμου κάθε ηλικίας, τάξης και μόρφωσης προστρέχει στη χάρη Tης στις μεγάλες θεομητορικές εορτές και ειδικότερα τον Δεκαπενταύγουστο, οπότε χιλιάδες πιστοί προσέρχονται στα ιερά προσκυνήματα που τιμώνται στο όνομά Tης. H αγάπη του λαού Tην έχει μετουσιώσει σε σύντροφο καθημερινό και απόλυτα οικείο, που συμπαρίσταται με την άμετρη καλωσύνη Tης, με αποτέλεσμα να Tην αναφέρει με εξαιρετική τιμή σε ποικίλες παραδόσεις και δοξασίες. Παρόμοια αναφορά στη Θεοτόκο...

«Κλαίμε διότι πέθανε ο Μακάριος. Ο […] Μακάριος ζει. […] Ο Μακάριος υπήρξε η Κύπρος και η Κύπρος δεν πεθαίνει»

«Θλίψει βαθυτάτη αγγέλλομεν τελευτήν μακαριστού Αρχιεπισκόπου Κύπρου Μακαρίου Γ΄, επισυμβάσαν σήμερον και ώρα 5.15΄ πρωινήν. Κηδεία τελεσθήσεται 8 Αυγούστου και ώραν 9.00΄ πρωινήν». Με αυτές τις δύο λιτές προτάσεις ο Τοποτηρητής του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου, Μητροπολίτης Πάφου Χρυσόστομος γνωστοποίησε επισήμως, στις 3 Αυγούστου 1977, στους Πατριάρχες και τους Προέδρους των Ορθόδοξων Αυτοκέφαλων και Αυτόνομων Εκκλησιών και τους Αρχηγούς των υπόλοιπων Χριστιανικών Εκκλησιών, την εκδημία του Εθνάρχη Μακαρίου. Στη νεκρώσιμη ακολουθία, η οποία τελέστηκε στις 8 Αυγούστου, στον Ιερό Ναό της Παναγίας της Παλουριώτισσας, και στην ταφή, στο Θρονί της Παναγίας του Κύκκου,...

Η λαϊκή ευσέβεια των Κυπρίων προς την Παναγία

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ, Ο ΜΗΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H Παναγία είναι για τον κυπριακό λαό το σύμβολο της αγιότητας, της αγνότητας και της μητρικής αγάπης. Πλήθος κόσμου προστρέχει στις εκκλησίες και στις Μονές, που είναι αφιερωμένες στη χάρη της, ιδίως κατά τις θεομητορικές εορτές, ανάμεσα στις οποίες εξέχουσα θέση κατέχει αυτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Είναι δε το ιερό πρόσωπο, το οποίο τιμάται περισσότερο από κάθε άλλο, με αποτέλεσμα το άγιο όνομά της να μετατραπεί σε επιφώνημα, όπως μαρτυρούν οι εκφράσεις «Παναγία μου» και «Παναγία, βοήθα...

Η νηστεία του Δεκαπενταυγούστου

«Eις τιμήν αποβλέπει της του Θεού Λόγου Μητρός» Από την 1η Αυγούστου η Εκκλησία εισέρχεται στην περίοδο της νηστείας του Δεκαπενταυγούστου, η οποία διαρκεί έως τις 14 Αυγούστου. Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης αναφέρει ότι η νηστεία αυτή «εις τιμήν αποβλέπει της του Θεού Λόγου Μητρός, η οποία προγνωρίζουσα την αγίαν της μετάστασιν από τον κόσμον, πάντοτε ηγωνίζεται υπέρ υμών, και ενήστευεν, αν και χρείαν δεν είχε νηστείας, ως καθαρά και πανάμωμος, ζώσα δε αγγελικώς η υψηλοτέρα και των Αγγέλων και προσευχομένη συνεχώς και πάντοτε δι’ ημάς ικετεύουσα. Διά τούτο και ημείς...

Μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Καλλινίκου (29 Ιουλίου)

Η Αγία μας Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη του αγίου μάρτυρος Καλλινίκου, που καταγόταν από την Κιλικία της Μ. Ασίας και διακρινόταν για την ευφράδεια και το ζήλο με τον οποίο διέδιδε το ιερό Ευαγγέλιο. Διδάσκοντας τη χριστιανική πίστη στην Αίγυπτο, συνελήφθη από τους ειδωλολάτρες και οδηγήθηκε στον ηγεμόνα Σακέρδωνα, ο οποίος, αρχικά με δελεαστικά λόγια και ύστερα με φοβερά βασανιστήρια, προσπάθησε να τον πείσει ότι οι θεοί της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ήταν αληθινοί. (περισσότερα…)

Μνήμη της οσίας Ειρήνης της Χρυσοβαλάντου (28 Ιουλίου)

Σήμερα η Εκκλησία, «αναστάσεως ημέρα» τιμά τη μνήμη των Αγίων Διακόνων και Αποστόλων Προχόρου, Τίμωνα, Παρμενά και Νικάνορα, που μαζί με τους Στέφανο, Νικόλαο και Φίλιππο αποτελούν την ομάδα των επτά διακόνων, που αναφέρονται στις Πράξεις των Αποστόλων, σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά. Μετά το λιθοβολισμό του Στεφάνου, κατά τον οποίο μαρτύρησε και ο Νικάνορας, συνόδευσαν τους Αποστόλους στις περιοδείες τους, ακολουθώντας τους τόσο στο κηρυκτικό έργο όσο και στο μαρτύριο. Σήμερα επίσης, εορτάζουμε τη μνήμη της Οσίας Ειρήνης, ηγουμένης της μονής Χρυσοβαλάντου της Κωνσταντινούπολης. Η αγία Ειρήνη καταγόταν από την Καππαδοκία...

Ὁμιλία στὴν μνήμη τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος (27/7)

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Παντελεήμων, ὁ μεγαλομάρτυς Χριστομάρτυς, ὁ τοῦ Παντελεήμονος Θεοῦ ἐπώνυμος, ἡ δόξα τῶν μαρτύρων καὶ τὸ κόσμημα τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ταχὺς τῶν πιστῶν ἀντιλήπτορας καὶ ἰατρός, ἡ βρύση τῶν θαυμάτων καὶ τὸ πέλαγος τῶν ἰαμάτων, τὸ γλυκὺ στοὺς πιστοὺς καὶ πράγμα καὶ ὄνομα, συνεκάλεσε τὴ σημερινὴ ὁμήγυρη μαζὶ καὶ πανήγυρη, καὶ συνάθροισε ἐμᾶς, τὸν φιλόχριστο καὶ φιλομάρτυρα λαὸ τοῦ Θεοῦ στὸν περικαλλή του τοῦτο ναό, γιὰ νὰ στέψουμε τὴ μαρτυρικὴ κεφαλή του μὲ ὕμνους καὶ ᾠδὲς πνευματικὲς καὶ νὰ δοξάσουμε τὸν Κύριο, ποὺ τὸν ἀντιδόξασε πλουσιοπάροχα καὶ στὴ γῆ καὶ...

Μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος (27 Ιουλίου)

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Μεγαλομάρτυρα και Ιαματικού Παντελεήμονος του θαυματουργού. «Ἐξέλαμψε σήμερον, ἡ σεβάσμιος μνήμη τοῦ Ἀναργύρου, τοὺς πιστοὺς συγκαλοῦσα πρὸς εὐωχίαν μυστικήν, καὶ πρὸς πανήγυριν ἑόρτιον ἄγουσα, τῶν φιλεόρτων τὰ συστήματα, Ἐπέστη γὰρ ἡμῖν θαυματουργὸς ἰατρός, τὰς νόσους πάντων ἰώμενος, Παντελεήμων ὁ στερρὸς ἀθλητής, καὶ πρεσβεύει ἐκτενῶς τῷ Κυρίῳ, εἰς τὸ σωθῆναι τὰς ψυχάς ἡμῶν» (Δοξαστικὸν Ἑσπερίων. Ἦχος πλ. β'. Βυζαντίου). Ο Παντολέων, όπως ονομαζόταν αρχικά ο άγιος, καταγόταν από τη Νικομήδεια και έζησε στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., επί της βασιλείας του Μαξιμιανού. Ο...

Εις μνημόσυνον Αθανασίου Παπαγεωργίου (†26.7.2022)

«Μακάριοι οἱ νεκροί οἱ ἐν Κυρίῳ ἀποθνήσκοντες ἀπ᾿ ἄρτι...ἵνα ἀναπαύσωνται ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν· τά γάρ ἔργα αὐτῶν ἀκολουθεῖ μετ᾿ αὐτῶν» (Ἀποκ. ιδ' 13)» Με πόνο ψυχής αποχαιρετήσαμε για το μεγάλο ταξίδι της αιωνίου ζωής το πρωϊνό της Πέμπτης 28 Ιουλίου στον κοιμητηριακό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Λευκωσίας, τον αγαπητό φίλο και κορυφαίο επιστήμονα-βυζαντινολόγο Αθανάσιο Παπαγεωργίου.  Το σύντομο αυτό κείμενο γράφεται ως μικρό αντίδωρο της φιλίας μας, αλλά και ευγνωμοσύνης για την μεγάλη του προσφορά στην Εκκλησία της Κύπρου, την πατρίδα μας και τις βυζαντινές σπουδές. Γεννήθηκε το 1931 στο...

Μνήμη της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής (26 Ιουλίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Οσιομάρτυρος Παρασκευής, των Ιερομαρτύρων Ερμολάου, Ερμίππου και Ερμοκράτους. (περισσότερα…)