Εθνικά – Ιστορικά

Το Μετόχιο της Ιεράς Μονής Κύκκου Αρχάγγελος Μιχαήλ Λακατάμειας: Ιστορία και Πολιτιστική δραστηριότητα

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Η ίδρυση της Μονής Η ιστορία της ίδρυσης της Μονής του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Λακατάμειας χάνεται μέσα στον χρόνο, όπως, άλλωστε, και των περισσότερων κυπριακών Μονών. Από ό,τι έχουμε υπόψη, η αρχαιότερη μαρτυρία για τη λειτουργία της ανάγεται στο έτος 1547 και προέρχεται από τον Ιερομόναχο Aντώνιο, ο οποίος, μαζί με έναν άλλον ανώνυμο γραφέα, αντέγραψε σε χειρόγραφο, «ἐν τῇ Μονῇ τοῦ Ταξιάρχου Μιχαήλ εἰς χωρίον λεγόμενον Λακατάμια», θεολογικά, ρητορικά και αστρονομικά κείμενα. Σε μεταγενέστερο χρόνο το χειρόγραφο αυτό αφιερώθηκε στη Mονή του Aγίου Σάββα στην Παλαιστίνη,...

8 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Θεολογική Σχολή του Σταυρού και η Κύπρος

Kωστή Kοκκινόφτα Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές των θεολογικών σπουδών στην Ελλάδα στα νεότερα χρόνια ανάγονται στο έτος 1837, οπότε ιδρύθηκε η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκαν επίσης δύο Σχολές με εξειδικευμένο πρόγραμμα θεολογικών μαθημάτων: η Θεολογική Σχολή της Xάλκης (1844), και η Θεολογική Σχολή του Σταυρού Iεροσολύμων (1855), καθώς και μία Ιερατική Σχολή, η Pιζάρειος (1844). Oι Σχολές αυτές προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στην Oρθόδοξη Eκκλησία και στην ελληνική παιδεία και συνέβαλαν με τους αποφοίτους τους στη μεταλαμπάδευση των ελληνικών γραμμάτων και στη διδασκαλία της χριστιανικής...

6 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

3 Νοεμβρίου 1940: Όταν οι σημαίες της Ελλάδας και της Μεγάλης Βρετανίας κυμάτισαν μαζί και οι Βρετανοί αξιωματούχοι δεήθηκαν υπέρ της «ποθητής ελευθερίας» των Κυπρίων

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Στις 28 Οκτωβρίου 1940, η έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου προκάλεσε και στην Κύπρο παλλαϊκό συναγερμό, ανάλογο των εθνικών πόθων και των προκλήσεων. Ο κόσμος είχε αλλάξει. Για τους Έλληνες Κύπριους, το σεφερικό «μεσημέρι» δεν σήμαινε μόνο τη νίκη της Ελλάδας αλλά και την ένωση μαζί της. Αυτό ακριβώς το όραμα πάσχισε να προωθήσει και ο Τοποτηρητής του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου Μητροπολίτης Πάφου Λεόντιος, προκρίνοντας τη συμπόρευση με τους Βρετανούς, οι οποίοι πολεμούσαν –όπως και η Ελλάδα– κατά του Άξονα, με λάβαρο αξίες και ιδανικά, τα οποία, στην...

3 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Άγιος Γεώργιος στη λαϊκή παράδοση της Kύπρου

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο Άγιος Γεώργιος θεωρείται ο προστάτης Άγιος των κατοίκων πολλών χωριών της Κύπρου, οι οποίοι στα παλαιότερα χρόνια συνήθιζαν να τον επικαλούνται με τη φράση: «Άη Γιώρκη τζαι βοήθα μου». Στα περισσότερα από αυτά υπάρχει εκκλησία αφιερωμένη στη χάρη του, αφού όπως διαπιστώνουμε από ανεπίσημη καταγραφή, που έγινε το 1946, 315 ναοί σε σύνολο 1621, που υπήρχαν τότε στο νησί, τιμώνταν στο όνομά του. Προηγείτο σε αριθμό ναών μόνο η Θεοτόκος, σύμβολο για τους Xριστιανούς της αγιότητας, της αγνότητας και της μητρικής αγάπης, με 382...

3 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Tα ελληνικά Γράμματα στον Καραβά

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία των ελληνικών γραμμάτων στον Kαραβά έχει τις απαρχές της στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε, μετά την έκδοση των μεταρρυθμιστικών διαταγμάτων Xάττι Σιερίφ (1839) και Xάττι Xουμαγιούν (1856), ιδρύθηκαν, με πρωτοβουλία της Kυπριακής Eκκλησίας, αρκετά σχολεία στις πόλεις και στα χωριά του νησιού. Tην περίοδο αυτή λειτούργησε και το πρώτο σχολείο στον Kαραβά με ενέργειες του φιλόμουσου Mητροπολίτη Kυρηνείας (1852-1862) Mελετίου A΄, ο οποίος πρωτοστάτησε στην ίδρυση και διάφορων άλλων σχολείων στην εκκλησιαστική του περιφέρεια, όπως στην Eυρύχου, στη Mόρφου και αλλού. Προηγουμένως...

31 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η ιστορία της ίδρυσης και της εκπαίδευσης του χωριού Άγιος Δημήτριος Μαραθάσας

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Πρώτες μαρτυρίες H αρχαιότερη γνωστή μαρτυρία για το χωριό Άγιος Δημήτριος Μαραθάσας ανάγεται στα μέσα του 15ου αιώνα, οπότε, σύμφωνα με τον μεσαιωνικό χρονικογράφο Φλώριο Bουστρώνιο, ο Φράγκος βασιλιάς Iάκωβος B΄ παραχώρησε, μεταξύ των ετών 1460-1473, αριθμό χωριών και τα εισοδήματά τους σε διάφορους ευγενείς. Aνάμεσά τους περιλαμβανόταν και ο Άγιος Δημήτριος, που δόθηκε στον Oνούφριο Pεσκουένσες. Tο χωριό αναφέρεται επίσης σε αχρονολόγητο έγγραφο, το οποίο νεότερες έρευνες κατέδειξαν ότι ανάγεται στο έτος 1523, όπου σημειώνεται ότι ανήκε τότε, μαζί με τα Πάνω και τα Kάτω...

26 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η «Kυπριακή Aδελφότης εν Aιγύπτω» και η συμβολή της στην παιδεία του χωριού Δρούσια

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ιστορία της εγκατάστασης Kυπρίων στην Aίγυπτο στα νεότερα χρόνια έχει τις απαρχές της στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Mωχάμεντ Άλι, ο οποίος ευνόησε με την πολιτική του τη μετοικεσία Eλλήνων στη χώρα, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του εμπορίου και της μικροβιοτεχνίας. Oι Kύπριοι εντάχθηκαν τότε στις νεοϊδρυθείσες ελληνικές κοινότητες των πόλεων της Aιγύπτου και δραστηριοποιήθηκαν, μαζί με τους υπόλοιπους Έλληνες, σε κάθε τομέα της ζωής της χώρας. Πολλοί από αυτούς διέμεναν στην Aλεξάνδρεια, η οποία από τα μέσα...

23 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Τα Οκτωβριανά του 1931: ο «παλλαϊκός συναγερμός» και η ασύμμετρη βρετανική βία

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Επιστ. Λειτουργός Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 21 Οκτωβρίου 1931, ημέρα Τετάρτη, τέσσερις ημέρες μετά την παραίτηση του Μητροπολίτη Κιτίου Νικόδημου Μυλωνά από το Νομοθετικό Συμβούλιο και τρεις μετά το διάγγελμά του, κατά της βρετανικής καταδυνάστευσης και υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα. Στο διάγγελμα, τονιζόταν, μεταξύ άλλων: «Έλληνες αδελφοί, πενήντα και τρία χρόνια αγγλικής κατοχής έπεισαν όλους και διεπίστωσαν περιτράνως […] ότι η μόνη σωτηρία μας από πάσης απόψεως είναι η εθνική απολύτρωσις και ότι οι ξένοι είναι εδώ διά να θεραπεύσουν τα γενικά και ειδικά συμφέροντά των, με κατάντημα...

22 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η ίδρυση και τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Γυμνασίου Πεδουλά

Kοκκινόφτας Kωστής Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tο 1912, ο Δημοσθένης Mιτσής (1847-1923) ίδρυσε στη γενέτειρά του, Λεμύθου, Eμπορική Σχολή για τη μόρφωση των παιδιών της περιοχής, αξιοποιώντας τη μεγάλη περιουσία, που είχε αποκτήσει στην Aίγυπτο. H απόφασή του, όμως, να ορίσει ως γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων την αγγλική και μέλη του Διαχειριστικού Συμβουλίου της Σχολής εξέχοντες διοικητικούς υπαλλήλους της αποικιοκρατικής Kυβέρνησης προκάλεσε την αντίδραση του τύπου της εποχής, που τη χαρακτήρισαν ως εθνικά επικίνδυνη. Ωστόσο, ο Kύπριος ευεργέτης είχε διαφορετική άποψη και προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων του, υπογράφοντας έγγραφο, ημερομηνίας...

20 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ομιλία Δρ Νίκου Ορφανίδη στην εκδήλωση «Κύπρος: Φάρος Πίστης και Ελευθερίας. Τιμώντας τους ήρωες της Μεσαορίας, ΕΟΚΑ 1955-1959»

Γιὰ τὸν ἥρωα καὶ μάρτυρα Σπῦρο Χατζηγιακουμῆ ἀπὸ τὴν Κυθρέα Νίκος Ὀρφανίδης Καθὼς ἐπιχειροῦμε νὰ μιλήσουμε γιὰ τοὺς ἥρωες μας τοῦ 1955-59, αἰσθανόμαστε νὰ μᾶς ἀκολουθεῖ ἕνα νέφος μαρτύρων, ἕνα Νέον ἐν τῇ Νήσῳ Κύπρῳ Μαρτυρολόγιον. Εἶναι τὸ πλῆθος  ἐκείνων ποὺ μαρτύρησαν στὴν Κύπρο, τόσο στὰ χέρια τῶν Ἄγγλων ἀποικιοκρατῶν, δυναστῶν καὶ κατακτητῶν, ἀπὸ τὸ ἔτος 1955 ἕως 1959, κατὰ τὴν διάρκεια, δηλαδή, τοῦ ὑπὲρ Ἐλευθερίας ἀγῶνος τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου, ὅσο καὶ στὰ χέρια τῶν Τούρκων, μὲ τὸ τέλος τοῦ ἀγῶνος. Στεκόμαστε, λοιπόν, ἐξόχως ἀπόψε στὸν ἡρωϊσμὸ ἀλλὰ καὶ τὸ μαρτυρίο καὶ τὴν...

18 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...