Ιστορια - Πολιτισμος

Η Μόρφου στα τέλη του 19ου αιώνα (1878-1900)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Mια από τις σημαντικότερες πηγές της ιστορίας της Kύπρου των πρώτων χρόνων της Aγγλοκρατίας είναι οι κυπριακές εφημερίδες, στις σελίδες των οποίων περιλαμβάνονται κείμενα και σκόρπιες ειδήσεις και απεικονίζονται οι συνθήκες του βίου των κατοίκων του νησιού και τα ήθη και έθιμά τους. Aνάμεσά τους περιλαμβάνονται 81 δημοσιεύματα, που χρονολογούνται μεταξύ των ετών 1879 έως 1900, και αφορούν την κωμόπολη της Mόρφου, γεγονός που επιτρέπει την ανασυγκρότηση του ιστορικού της παρελθόντος για την περίοδο αυτή. Tα δημοσιεύματα αυτά αποτελούν τη βασική πηγή της ανά χείρας...

27 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ευαγγέλιο Αγίου Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Στεφάνου

Πρωτ. Κωνσταντίνου Λ. Κωνσταντίνου Θεολόγου (Ματθ. κα΄, 33 - 42) Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην· ἄνθρωπός τις ἦν οἰκοδεσπότης, ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα καί φραγμόν αὐτῶ περιέθηκε καί ὤρυξεν ἐν αὐτῷ ληνόν καί ὠκοδόμησεν πύργον, καί ἐξέδοτο αὐτόν γεωργοῖς, καί ἀπεδήμησεν. 34 ὅτε δέ ἤγγισεν ὁ καιρός τῶν καρπῶν, ἀπέστειλε τούς δούλους αὐτοῦ πρός τούς γεωργούς λαβεῖν τούς καρπούς αὐτοῦ. 35 καί λαβόντες οἱ γεωργοί τους δούλους αὐτοῦ ὅν μέν ἔδειραν, ὅν δέ ἀπέκτειναν, ὅν δέ ἐλιθοβόλησαν. 36 πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων, καί ἐποίησαν αὐτοῖς ὠσαύτως. 37 Ὕστερον δέ ἀπέστειλε...

27 Δεκεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...
Άγιος Στέφανος

Μνήμη του Πρωτομάρτυρα και αρχιδιακόνου Στεφάνου (27 Δεκεμβρίου)

Η Εκκλησία διαρκούσης της Χριστουγεννιάτικης πνευματικής κατάνυξης των Αγίων Δωδεκαημέρων μάς καλεί να προστρέξουμε, μαζί με τους μάγους και τους ποιμένες, σε προσκύνηση του νέου παιδίου, του προ αιώνων Θεού. Η Γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού φωτίζει χαρμόσυνα όλη την κτίση. Αυτό διαρκή καθόλο το έτος εντός της Θείας Λειτουργίας. (περισσότερα…)

27 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

«Τὸν ἀγεώτρητον βότρυν βλαστήσασα ἡ ἄμπελος»

Χρήστου Πεττεμερίδη Θεολόγου - Φιλολόγου Κοντάκιον Ἦχος πλ. β΄ «Ὁ πρὸ Ἑωσφόρου ἐκ Πατρὸς ἀμήτωρ γεννηθείς, ἐπὶ τῆς γῆς ἀπάτωρ ἐσαρκώθη σήμερον ἐκ σοῦ· ὅθεν Ἀστὴρ εὐαγγελίζεται Μάγοις, Ἄγγελοι δὲ μετὰ Ποιμένων ὑμνοῦσι, τὸν ἄχραντον Τόκον σου, ἡ Κεχαριτωμένη. Ὁ Οἶκος Τὸν ἀγεώργητον βότρυν βλαστήσασα, ἡ μυστικὴ ἄμπελος ὡς ἐπὶ κλάδων, ἀγκάλαις ἐβάσταζε, καὶ ἔλεγε. Σὺ εἶ καρπός μου, σὺ εἶ ἡ ζωή μου. Ἀφ' οὗ ἔγνων, ὅτι καὶ ὃ ἤμην εἰμί, σύ μου Θεός· τὴν γὰρ σφραγῖδα τῆς Παρθενίας μου ὁρῶσα ἀκατάλυτον, κηρύττω σε ἄτρεπτον Λόγον, σάρκα γενόμενον. Οὐκ οἶδα σποράν, οἶδά σε λύτην τῆς φθορᾶς·...

26 Δεκεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...
Σύναξις της Παναγίας

Σύναξις της Θεοτόκου (26 Δεκεμβρίου)

Σήμερα, 26 Δεκεμβρίου, οι πιστοί πραγματοποιούν πανηγυρική σύναξη και τελούν θεία Λειτουργία στους ναούς προς τιμή της Υπεραγίας Θεοτόκου, ένεκα της μεγάλης εορτής των Χριστουγέννων. Επίσης, σήμερα εορτάζουμε τη μνήμη του Ιωσήφ του Μνήστορος. (περισσότερα…)

26 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί

+ Ἐπισκόπου πρώην Ἐρζεγοβίνης Ἀθανασίου Γιέβτιτς Τά Χριστούγεννα εἶναι ἡ Θεοφάνεια: «Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί» (Α΄ Τίμ. γ΄, 16), γεννώμενος ὡς ἄνθρωπος, δηλ. ἄνθρωπος σάν καί μᾶς ἀπό σάρκα καί αἷμα (Ἑβρ. β΄, 14). Τά Χριστούγεννα εἶναι ἡ ἡμέρα πού ἡ ἁγία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, ἑορτάζει τήν κατά σάρκα γέννηση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐκ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου στό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ τῆς Ἰουδαίας ἐπί Καίσαρος Αὐγούστου. Ἀπό τότε δέ καί ἀρχίζει ἡ χριστιανική μας Ἐκκλησία καί ἱστορία. Αὐτή ἡ φανέρωση τοῦ Θεοῦ ἐν σαρκί, αὐτή ἡ γέννηση τοῦ Θεοῦ ὡς ἀνθρώπου, εἶναι...

25 Δεκεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Τό νόημα τῶν Χριστουγέννων

Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Κάθε φορά πού στεκόμαστε μπροστά στή Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, νιώθουμε τή γλώσσα μας νά μπερδεύεται καί τή λογική μας νά ἀποδεικνύεται ἀνίκανη νά περιλάβει καί νά ἐξηγήσει κάτι πού δέν εἶναι γιά τά μέτρα της. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, πού ὡς ἄνθρωπος πρωτογνώρισε τόν κόσμο μας μέσα σέ μία φάτνη καί τόν ἀποχαιρέτησε πάνω ἀπό τόν σταυρό, κάνει νά λυγίσουν τά γόνατα τοῦ ἀνθρώπου καί νά παραλύσουν οἱ αἰσθήσεις του μπροστά στό μεγάλο μυστήριο τῆς ἀγάπης καί τῆς πανσοφίας τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἀλήθεια πώς στίς μέρες μας ἡ...

25 Δεκεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η κατά Σάρκα Γέννησις του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού (25 Δεκεμβρίου)

«Ἡ Παρθένος σήμερον τὸν ὑπερούσιον τίκτει, καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον τῷ ἀπροσίτω προσάγει. Ἄγγελοι μετὰ Ποιμένων δοξολογοῦσι. Μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος ὁδοιποροῦσι. Δι᾿ ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη Παιδίον νέον, ὁ πρὸ αἰώνων Θεός» Η Γέννηση του Σωτήρα Χριστού, που πανηγυρίζουμε σήμερα, αποτελεί την πρώτη κατεξοχήν Θεοφάνεια. Άλλωστε, μέχρι τον 4ο αιώνα, τα Χριστούγεννα και η Βάπτιση του Ιησού εορτάζονταν την ίδια μέρα, στις 6 Ιανουαρίου. Όταν συμπληρώθηκε ο καιρός, που ο Θεός είχε προαποφασίσει, απέστειλε τον Υιό Του να γεννηθεί από γυναίκα, την αγνή Μαριάμ, και ως τέλειος άνθρωπος να υποταχθεί στις πρόνοιες του μωσαϊκού νόμου, για...

25 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Χριστούγεννα

† Πρωτ. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν Ὁ Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης Ἡ ἡμέρα τῆς γέννησης τοῦ Χριστοῦ δέν ἔχει ἀποθησαυρισθεῖ στά εὐαγγέλια. Δέ δίνεται οὔτε ἡ ἐποχή τοῦ ἔτους, ἄν καί ἀπό τήν ἀναφορά στούς ποιμένες πού «ἀγραυλοῦντες καί φυλάσσοντες φυλακάς τῆς νυκτός ἐπί τήν ποίμνην αὐτῶν» (Λουκ. β’, 8), μποροῦμε νά συμπεράνουμε πώς γεννήθηκε τό καλοκαίρι. Αὐτή ἡ ἀβεβαιότητα προκαλεῖ τό ἐρώτημα: πῶς καί γιατί οἱ χριστιανοί καθόρισαν τήν 25η Δεκεμβρίου ὡς ἡμερομηνία γέννησης τοῦ Χριστοῦ; Αὐτό τό ἐρώτημα εἶναι κάτι περισσότερο ἀπό συνηθισμένο, ἐπειδή ἀπό τήν ἀπάντησή του μαθαίνουμε ἐπίσης κάτι τό σημαντικό γιά...

24 Δεκεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ένα αθησαύριστο κείμενο του Αρχιεπισκόπου Λεοντίου για τη θρησκευτική ζωή των Κυπρίων στα χρόνια του Μεσοπολέμου

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (Iούν. 1947-Iούλ. 1947) Λεόντιος, όπως είναι γνωστό από τη βιογραφία του, γεννήθηκε το 1896 στη Λεμεσό και σε νεαρή ηλικία διετέλεσε μοναχός αρχικά στο μονύδριο του Aγίου Γεωργίου της Xαβούζας και στη συνέχεια στη Mονή του Aγίου Γεωργίου του Aλαμάνου, όπου εγκαταβίωναν οι Γέροντές του αγιογράφοι μοναχοί Kύριλλος και Nήφων. Στο μεταξύ, γνωρίστηκε με τον Mητροπολίτη Kιτίου (1918-1937) Nικόδημο Mυλωνά, ο οποίος τον έθεσε κάτω από την προστασία του και τον χειροτόνησε Iεροδιάκονο, τον Iούνιο του 1919, ταυτόχρονα με την αποφοίτησή του...

24 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...